Od polskich doświadczeń do regionalnej strategii
Punktem wyjścia dla współpracy są doświadczenia z przygotowania „Polskiej strategii rozwoju przemysłu morskich farm wiatrowych”, zaprezentowanej przez PSEW i Fundację Wind Industry Hub w kwietniu 2025 r. Dokument wskazywał kierunki rozwoju krajowego przemysłu oraz działania potrzebne do zwiększenia udziału polskich przedsiębiorstw w inwestycjach offshore.
Teraz podobne podejście ma objąć cały region. Partnerzy zamierzają rozpoznać najmocniejsze strony poszczególnych państw i ustalić, jak ich przemysł może się uzupełniać. Polska wnosi do tych prac doświadczenie z analizy własnego zaplecza produkcyjnego i usługowego.
W Polsce policzyliśmy już, ile nasz przemysł może zyskać na morskiej energetyce wiatrowej. Wiemy, że kilkaset polskich firm jest gotowych do pracy w łańcuchu dostaw, i chcemy podzielić się tym doświadczeniem z partnerami znad Bałtyku. Żaden kraj nie zbuduje w pojedynkę łańcucha dostaw dla prawie 20 GW morskich farm wiatrowych w regionie. Dlatego to porozumienie jest tak ważne dla całego bałtyckiego przemysłu. Jest ono też otwarte. Zapraszamy do niego wszystkie podmioty, które chcą razem z nami pracować nad strategią i rozwojem regionu.
Przywołana skala rozwoju ma odniesienie w deklaracji z Marienborga. Podpisując ją 30 sierpnia 2022 r., osiem państw Unii Europejskiej określiło wspólną ambicję osiągnięcia co najmniej 19,6 GW mocy morskiej energetyki wiatrowej w regionie Bałtyku do 2030 r.

Przemysł ma nadążyć za planami budowy farm
Porozumienie przenosi uwagę na zaplecze potrzebne do realizacji projektów. Partnerzy chcą wymieniać dane o możliwościach przemysłowych i potrzebach inwestycyjnych, a następnie wspólnie ustalać priorytety. Taka wiedza ma pomóc w planowaniu rozwoju regionalnego łańcucha dostaw.
WindEurope wiąże tę współpracę także z pozycją europejskich przedsiębiorstw i zdolnością regionu do reprezentowania wspólnych interesów.
Morze Bałtyckie ma potencjał, by stać się jednym z filarów odpornego, przystępnego cenowo i zrównoważonego systemu energetycznego Europy. Europa potrzebuje nie tylko nowych gigawatów, ale także fabryk, portów i statków do ich budowy – najlepiej właśnie tutaj, na miejscu. Silny przemysł nad Morzem Bałtyckim oznacza nowe miejsca pracy, bezpieczeństwo energetyczne, większą odporność gospodarczą oraz mniejszą zależność od dostawców spoza Europy. Region, który przemawia jednym głosem, ma również znacznie silniejszą pozycję w dyskusjach na temat przyszłości europejskiego systemu energetycznego.
Od komponentów i portów po finansowanie
Strategia ma powstawać na podstawie porównywalnych danych. Pozwoli to zestawić możliwości przedsiębiorstw z różnych krajów, rozpoznać luki i określić obszary współpracy. Partnerzy zapowiadają również wspólne rekomendacje dla branży, rządów oraz instytucji Unii Europejskiej.
Zakres prac wykracza poza samą produkcję urządzeń. Obejmuje zaplecze potrzebne zarówno do budowy farm, jak i ich wieloletniej eksploatacji. Szczegółowo opisuje go przedstawicielka łotewskiej organizacji branżowej.
Podpisując niniejsze porozumienie, partnerzy podkreślają znaczenie skoordynowanych, międzynarodowych działań branżowych w ograniczaniu ryzyka fragmentacji inwestycji i wąskich gardeł w łańcuchu dostaw. Strategia obejmie cały łańcuch wartości morskiej energetyki wiatrowej, w tym produkcję komponentów, porty i infrastrukturę morską, statki i logistykę, sieci energetyczne, montaż i konserwację, inżynierię, badania i innowacje, a także finansowanie.
Czternaście organizacji, dziewięć państw
Polskę w porozumieniu reprezentują PSEW i Fundacja Wind Industry Hub. Do współpracy przystąpiły także Latvian Wind Energy Association z Łotwy, Lithuanian Wind Power Association z Litwy, Estonian Wind Power Association z Estonii, Renewables Finland i Team Renewable Arctic Finland z Finlandii, Green Power Sweden ze Szwecji oraz Green Power Denmark z Danii.
Z Niemiec dołączyły VDMA Power Systems i Federal Association of Offshore Wind Energy, a z Norwegii – Norwegian Offshore Wind oraz Norwegian Energy Partners. Czternastym sygnatariuszem jest WindEurope. Norwegia, choć nie leży nad Bałtykiem, ma wesprzeć inicjatywę potencjałem swojego przemysłu i łańcucha dostaw offshore.
Tak szeroki skład daje możliwość połączenia różnych kompetencji. Rozwój przedsiębiorstw będzie jednak wymagał przewidywalnego rynku zamówień. Na ten warunek zwraca uwagę przedstawiciel VDMA Power Systems.
Europejskie ambicje w zakresie energetyki morskiej wymagają ścisłej współpracy transgranicznej. Łącząc potencjał przemysłowy i koordynując inwestycje na całym obszarze Morza Bałtyckiego, możemy zbudować odporne europejskie łańcuchy dostaw, zmniejszyć zależność strategiczną oraz przekształcić cele w zakresie energetyki morskiej w zrealizowane projekty. Branża jest gotowa do działania, pod warunkiem zapewnienia stałego napływu projektów i bezpiecznych warunków inwestycyjnych.
Podpisane porozumienie otwiera prace nad wspólnym planem. Ich rezultatem mają być uzgodnione priorytety przemysłowe, wskazanie potrzeb inwestycyjnych oraz propozycje współpracy przy rozwoju kadr, badań i innowacji. W przekazanym komunikacie nie podano terminu ukończenia strategii.