Gdańsk otrzymał tytuł Lidera energetyki lokalnej i obywatelskiej. Gdynię nagrodzono w obszarze akcji społecznej za bezpłatne audyty energetyczne i konsultacje „Energetyczne Czwartki” w Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym. Wyróżnienia wręczono 28 września 2026 r. podczas konferencji „Bezpieczeństwo energetyczne – filary i perspektywa rozwoju” na Politechnice Rzeszowskiej.
Prąd z odpadów zasila miejskie spółki
W Gdańsku odpady, które nie nadają się do recyklingu, stają się paliwem dla miejskiej elektrociepłowni. Port Czystej Energii wytwarza z nich jednocześnie prąd i ciepło. Instalację zaprojektowano do przetwarzania 160 tys. ton odpadów rocznie, przy zakładanej rocznej produkcji ciepła wynoszącej 509 TJ.
Od 1 stycznia 2026 r. energia elektryczna z PCE zasila miejskie spółki i placówki. Wśród odbiorców są Gdańskie Autobusy i Tramwaje, Zakład Utylizacyjny, Gdańska Agencja Rozwoju Gospodarczego, Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 6 oraz Przedszkole nr 68. Największym odbiorcą w tej grupie są GAiT. Według styczniowego komunikatu miasta prąd z PCE ma pokrywać około trzech czwartych zapotrzebowania gdańskich tramwajów. Łącznie do miejskich jednostek ma trafić w 2026 r. około 30 tys. MWh energii elektrycznej.
Stała cena i ponad milion złotych oszczędności
Dla odbiorców znaczenie ma również sposób zakupu. Dostawy realizowane są w formule in-house, a rozliczenia oparto na stałej cenie. Dzięki temu spółki i placówki mogą z wyprzedzeniem planować wydatki na energię. Miasto szacuje, że rozwiązanie przyniesie im ponad milion złotych oszczędności rocznie. Gdańsk przedstawia je jako pierwsze wdrożenie modelu in-house na taką skalę w polskiej energetyce samorządowej.
Współpraca wpisuje się w działania Gdańskiego Klastra Energii, powołanego w lipcu 2025 r. przez miasto, jego spółki i Politechnikę Gdańską. Klaster ma ułatwiać wspólne planowanie produkcji i zużycia energii oraz rozwój lokalnych źródeł. Dostawy z PCE pokazują, jak taka współpraca może przekładać się na codzienne funkcjonowanie transportu publicznego, szkół i miejskich przedsiębiorstw.
Gdynia finansuje pierwszy krok do modernizacji
W Gdyni samorząd zajął się wcześniejszym etapem inwestycji: ustaleniem, co w budynku warto zmienić i od czego zacząć. Odpowiedzi ma dostarczyć audyt energetyczny finansowany przez miasto. Dokument wskazuje możliwe działania ograniczające straty ciepła i zużycie energii. Pomaga zaplanować modernizację oraz przygotować się do ubiegania o dofinansowanie.
Pilotaż programu ruszył w 2025 r. Objął właścicieli domów jednorodzinnych, w których nadal działały piece węglowe. Przy kwalifikacji uwzględniano także kryteria dochodowe programu „Czyste Powietrze”. W edycji 2026 wsparcie skierowano do właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych oraz lokali w budynkach wielorodzinnych ogrzewanych węglem. Koszt audytu w całości pokrywa miasto.
Pierwsze wyniki wskazują, że fachowa ocena budynku może pomóc w podjęciu decyzji o inwestycji. Jak informowała prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek w wypowiedzi przytoczonej przez Trojmiasto.pl, spośród 18 uczestników pilotażu 16 zdecydowało się na ekologiczne źródła ciepła.
Mieszkańcy mogą również korzystać z konsultacji podczas „Energetycznych Czwartków” w PPNT. Spotkania dają możliwość omówienia z ekspertami planowanych prac, wyboru źródła ogrzewania i dostępnego wsparcia finansowego. W kwietniu jedno z nich poświęcono wykorzystaniu audytu przy podejmowaniu decyzji o remoncie – tak, aby wydane pieniądze przyniosły niższe zużycie energii i poprawę komfortu w domu.
Samorządy nagrodzone za energetyczne inwestycje
Nagrodę główną tegorocznego konkursu otrzymała gmina Rzgów w Wielkopolsce za projekt instalacji systemów OZE na terenie gmin Rzgów i Wilczyn. Wyróżniono też Krasne za budowę i przebudowę oczyszczalni ścieków, Żory za zakup autobusów elektrycznych oraz Nowy Targ za transformację miejskiego ciepłownictwa. Konkurs organizuje od 2021 r. Instytut Polityki Energetycznej im. Ignacego Łukasiewicza.
