Transformacja energetyczna i przemysłowa Pomorza
Samorządy Analiza

Energia z odpadów dla miast. Gdańsk przykładem korzyści

Odpady, których nie można efektywnie poddać recyklingowi, mogą dostarczać ciepło do miejskich sieci i ograniczać zużycie węgla. Podczas VII Forum Energia-Efekt-Środowisko jednym z przykładów był gdański Port Czystej Energii. Według danych przywołanych w komunikacie NFOŚiGW oszczędności w systemie gospodarki odpadami w Gdańsku przekraczają w 2026 roku 80 mln zł. Uczestnicy debaty wskazywali jednak, że rozwój takich instalacji wymaga dobrego planowania, stabilnych zasad i poprawy selektywnej zbiórki.

Port Czystej Energii w Gdańsku przykładem korzyści z odzyskiwania energii z odpadów. Źródło: mat. prasowe PCE
🔊 Posłuchaj odczyt w przeglądarce · pełny podcast (Gemini) – wkrótce

Gdańsk pokazuje korzyści z odzysku energii

Doświadczenia Portu Czystej Energii były jednym z praktycznych punktów odniesienia podczas spotkania przedstawicieli administracji, samorządów, branży komunalnej i energetyki. W panelu uczestniczył m.in. Sławomir Kiszkurno, prezes zarządu gdańskiej spółki.

Odzysk energii przynosi również wymierne korzyści ekonomiczne – według danych przedstawionych podczas debaty oszczędności w systemie gospodarki odpadami w Gdańsku przekraczają w tym roku 80 mln zł Korzyści z regionalnego charakteru inwestycji mają obejmować zarówno Gdańsk, jak i pozostałe gminy uczestniczące w projekcie. Fundusz wskazuje również, że termiczne przekształcanie odpadów może ograniczać ich składowanie, a w konsekwencji emisje związane z tym sposobem zagospodarowania. 

Gospodarka odpadami to także sprawa mieszkańców i energetyki

Instalacje termicznego przekształcania odpadów pozwalają odzyskiwać energię podczas ich spalania. Podczas forum dyskutowano o tym, jak wykorzystać ten proces w ciepłownictwie, a jednocześnie uwzględnić cele środowiskowe i możliwości recyklingu. Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW, podkreśliła szeroki zakres tych wyzwań:

Gospodarka odpadami jest dziś znacznie większym zagadnieniem niż samo zapewnienie ich odbioru i zagospodarowania. To obszar, w którym spotykają się cele środowiskowe, potrzeby energetyczne, rozwój technologii, odpowiedzialność samorządów i przedsiębiorców oraz codzienne interesy mieszkańców.

Dorota Zawadzka-Stępniak, Prezes Zarządu NFOŚiGW

Około 4 mln ton odpadów i blisko 2 mln ton węgla mniej

Skalę możliwego wykorzystania odpadów w energetyce przedstawił Paweł Augustyn, zastępca prezesa zarządu NFOŚiGW. W jego ocenie rozwój instalacji może wspierać ograniczanie zużycia paliw kopalnych w produkcji ciepła.

Powinniśmy rozwijać instalacje o łącznej przepustowości około 4 mln ton odpadów rocznie, co pozwoliłoby zaoszczędzić blisko 2 mln ton węgla. W dojrzałych systemach energetycznych odzysk energii z odpadów może odgrywać istotną rolę w odchodzeniu od paliw kopalnych i transformacji ciepłownictwa.

Paweł Augustyn, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW

Augustyn zadeklarował również, że Fundusz chce wspierać samorządy i przedsiębiorców w przedsięwzięciach umożliwiających produkcję ciepła na korzystnych warunkach. Wsparcie miałoby służyć zarówno ciepłownictwu komunalnemu, jak i przemysłowemu. 

Podczas panelu przedstawiono także osobny szacunek dotyczący wykorzystania około 5 mln ton odpadów. Według relacji Funduszu taka skala spalania mogłaby pokryć nawet 9 proc. zapotrzebowania sieci ciepłowniczych na ciepło. 

Inwestycje potrzebują stabilnych zasad

Samo powstanie instalacji nie przesądza o pełnym wykorzystaniu jej możliwości. Istotne jest połączenie jej z siecią ciepłowniczą oraz zapewnienie warunków, które pozwolą przygotować i sfinansować inwestycję. Jak wskazuje NFOŚiGW, pełne wykorzystanie tego potencjału wymaga jednak odpowiednich regulacji, stabilnych warunków inwestycyjnych i rozstrzygnięć dotyczących miejsca instalacji w systemie handlu uprawnieniami do emisji CO2 (EU ETS).

Uczestnicy debaty zwracali uwagę także na długotrwałe postępowania dotyczące decyzji środowiskowych i jakość dokumentacji inwestycyjnej. Osobnym tematem były potrzeby mniejszych miejscowości, które wymagają wsparcia w przygotowaniu i realizacji przedsięwzięć, również we współpracy z sąsiednimi samorządami. 

Odzysk energii musi uwzględniać recykling

W relacji z forum mocno wybrzmiewa warunek dotyczący całego systemu gospodarowania odpadami. Instalacje odzysku energii powinny być planowane z uwzględnieniem tego, jakie odpady można ponownie wykorzystać lub poddać recyklingowi. Jak podkreśla NFOŚiGW w komunikacie dla PAP, rozwój instalacji musi iść w parze z poprawą jakości selektywnej zbiórki i racjonalnym projektowaniem całego systemu gospodarowania odpadami.

Uczestnicy forum wskazywali na potrzebę zagospodarowania w kraju odpadów obecnie wywożonych za granicę, szczególnie frakcji, których nie da się efektywnie poddać recyklingowi materiałowemu. Jako uzupełnienie systemu wymieniono instalacje wykorzystujące biogaz z komunalnych bioodpadów.

Kontekst sprawy

Materiały powiązane

Kolejne wydarzenia

Pełny kalendarz wydarzeń →